เศรษฐกิจภาคใต้ปี 2559 และแนวโน้มปี 2560

บทความวิชาการ (ที่มา: ธนาคารแห่งประเทศไทย)

เศรษฐกิจภาคใต้ปี 2559 และแนวโน้มปี 2560 จิดาภา ช่วยพันธุ์ มกราคม 2560 เศรษฐกิจภาคใต้ ปี 2559 ขยายตัว ตลอดทั้งปีที่ผ่านมา แม้ว่าเศรษฐกิจภาคใต้จะเผชิญความเสี่ยงจากหลายปัจจัย แต่ก็สามารถขยายตัวได้ จากปีก่อน โดยมีแรงขับเคลื่อนส าคัญจากการเบิกจ่ายงบประมาณภาครัฐ โดยเฉพาะงบลงทุนที่เพิ่มขึ้นจากปี ก่อนร้อยละ 9.5 นอกจากนี้ ภาคการท่องเที่ยวถือเป็นแรงส่งหลักที่ส าคัญอีกสาขาหนึ่ง ซึ่งขยายตัวมาอย่าง ต่อเนื่อง โดยจ านวนนักท่องเที่ยวปีนี้เพิ่มขึ้นร้อยละ 9.3 (รูป 1) จากนักท่องเที่ยวเอเชียโดยเฉพาะจีน ประกอบกับ นักท่องเที่ยวรัสเซียที่เห็นสัญญาณฟื้นตัวอย่างชัดเจนในปี นี้ อย่างไรก็ตาม จ านวนนักท่องเที่ยวจีนเริ่มลดลงในช่วง ปลายปีเป็นผลกระทบจากการปราบปรามทัวร์ผิด กฎหมาย ขณะที่นักท่องเที่ยวมาเลเซีย ได้รับผลกระทบ จากเงินริงกิตอ่อนค่า ท าให้เดินทางท่องเที่ยวลดลง ผลจากการท่องเที่ยวที่ขยายตัวต่อเนื่อง ท าให้การอุปโภคบริโภคที่เกี่ยวข้องกับการท่องเที่ยว อาทิ โรงแรมและภัตตาคารขยายตัว ประกอบกับ รายได้เกษตรกรที่กลับมาขยายตัวอีกครั้งในช่วง กล างปีที่ผ่ านม า หลังจ ากหดตัวต่อเนื่อง ยาวนาน ส่งผลดีต่อการอุปโภคบริโภคในปีนี้ (รูป 2) จากภาวะเศรษฐกิจที่เริ่มปรับตัวดีขึ้น จากปีก่อน ท าให้การลงทุนภาคเอกชนเริ่มมี สัญญาณที่ดีขึ้น โดยบางภาคธุรกิจเริ่มมีการ ขยายการลงทุน ยกเว้นการลงทุนในภ าค อสังหาริมทรัพย์ที่ยังคงซบเซา การผลิตภาคอุตสาหกรรมใกล้เคียงกับปีก่อน ตามการผลิตอาหารทะเลกระป๋องและน้ ามันปาล์มดิบที่ ลดลง เนื่องจากราคาวัตถุดิบทูน่าที่อยู่ในระดับสูง ท าให้ความต้องการจากคู่ค้าลดลง ขณะที่ผลผลิตปาล์มน้ ามัน ลดลงจากผลกระทบภัยแล้งต่อเนื่อง ท าให้มีผลปาล์มเข้าสู่โรงงานลดลง อย่างไรก็ดี การผลิตยางพาราแปรรูป และไม้ยางเพื่อการส่งออกเพิ่มขึ้นตามความต้องการจากตลาดหลักจีน นอกจากนี้ การผลิตอาหารทะเลแช่เย็น 0 10 20 30 2555 2556 2557 2558 2559 รูป 1 อัตราการเติบโตของนักท่องเที่ยวต่างชาติภาคใต้ ปี 2555-2559 % ที่มา : ด่านตรวจคนเข้าเมืองภาคใต้ ค านวณโดย ธปท. 0 200 400 600 0 40 80 120 160 ม.ค.-56 ก.ค.-56 ม.ค.-57 ก.ค.-57 ม.ค.-58 ก.ค.-58 ม.ค.-59 ก.ค.-59 รูป 2 ดัชนีทางเศรษฐกิจส าคัญภาคใต้ ม.ค.-พ.ย. 2559 ดัชนีการลงทุนภาคเอกชน ดัชนียอดขายสินค้า ดัชนีรายได้เกษตร (แกนขวา) ที่มา : ศูนย์เศรษฐกิจการลงทุนภาค 5, ส านักงานเศรษฐกิจการเกษตร ค านวณโดย ธปท. แช่แข็งและแปรรูปขยายตัวเล็กน้อย ตามวัตถุดิบกุ้งขาวและความต้องการจากคู่ค้าที่เพิ่มขึ้น สอดคล้องกับมูลค่า การส่งออกสินค้าส าคัญที่ใกล้เคียงกับปีก่อน แนวโน้มเศรษฐกิจภาคใต้ ปี 2560 คาดว่าจะยังขยายตัวได้แต่ยังมีปัจจัยเสี่ยง คาดว่าปี 2560 เศรษฐกิจภาคใต้จะขยายตัวเพิ่มขึ้น จากปี 2559 ถึงแม้จะได้รับผลกระทบจากปัญหาอุทกภัยช่วงต้น เดือนมกราคมที่ผ่านมา โดยเครื่องยนต์หลักยังคงเป็นการใช้จ่าย ภาครัฐ จากการอัดฉีดงบลงทุนเพิ่มเติมกลางปี 2560 เพื่อ กระตุ้นเศรษฐกิจในพื้นที่กลุ่มจังหวัดทั่วประเทศ จ านวน 1 แสน ล้านบาท ซึ่งประมาณ 1.5 หมื่นล้านบาท จะถูกจัดสรรให้กลุ่ม จังหวัดในภาคใต้ส่วนรายได้เกษตรกรปีนี้มีแนวโน้มฟื้นตัวอย่าง ชัดเจน โดยเฉพาะจากด้านราคา ทั้งราคายางที่เพิ่มขึ้นต่อเนื่อง ขณะที่ราคาสินค้าเกษตรอื่นยังคงอยู่ในระดับสูง ส่งผลดีต่อการอุปโภคบริโภคภาคเอกชน นอกจากนี้ สาขาการ ท่องเที่ยวคาดว่ายังขยายตัวได้เนื่องจากแหล่งท่องเที่ยวในภาคใต้ โดยเฉพาะชายหาดต่าง ๆ ยังได้รับความนิยม จากนักท่องเที่ยวต่างชาติ (TripAdvisor, 2560) โดยคาดว่านักท่องเที่ยวรัสเซียและยุโรปจะยังเพิ่มขึ้น ขณะที่ นักท่องเที่ยวจีนชะลอลงจากที่ขยายตัวสูงในปีก่อน เป็นผลจากการปราบปรามทัวร์ผิดกฎหมาย แต่ส่วนหนึ่งถูก ชดเชยด้วยนักท่องเที่ยวกลุ่มที่ท่องเที่ยวด้วยตนเอง (Foreign Individual Tourism: FIT) ประกอบกับ มาตรการสนับสนุนของภาครัฐ อาทิ การลดค่าธรรมเนียมวีซ่าและการสร้างความเข้าใจกับผู้ประกอบการทัวร์ จีนและนักท่องเที่ยวจีนให้มีความมั่นใจมากขึ้น จะช่วยกระตุ้นให้นักท่องเที่ยวจีนเดินทางเข้ามาภาคใต้ นอกจากนี้ เงินริงกิตยังคงอ่อนค่าส่งผลกระทบต่อนักท่องเที่ยวมาเลเซีย ส าหรับการผลิตภาคอุตสาหกรรมคาดว่าจะขยายตัวจากปีก่อน โดยอุตสาหกรรมที่คาดว่าจะขยายตัวได้ ดี คือ ถุงมือยางและไม้ยางพาราแปรรูป ส่วนอุตสาหกรรมอาหารทะเลกระป๋องจะกลับมาฟื้นตัวได้บ้าง ตาม ราคาวัตถุดิบทูน่าที่คาดว่าจะลดลงเล็กน้อยตามผลผลิตที่มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นในปีนี้ท าให้มีความต้องการจากคู่ค้า กลับเข้ามา ส าหรับมูลค่าการส่งออกคาดว่าจะขยายตัวเช่นกันจากด้านราคา แต่ภาคการส่งออกถือว่ายังมีความ เสี่ยงจากปัจจัยภายนอกอยู่พอสมควร โดยเฉพาะการด าเนินนโยบายการค้าระหว่างประเทศในรูปแบบปกป้อง ก า รค้ าม ากขึ้น (Protectionism) เห็ นได้ ชัดจ ากแน วท างนโยบ ายเศ รษ ฐกิ จของโดนั ล ด์ ท รัมป์ (Trumponomics) ซึ่งท าให้เกิดความกังวลต่อการกีดกันทางการค้าทั้งก าแพงภาษีน าเข้าและที่ไม่ใช่ภาษี - การใช้จ่ายภาครัฐ - รายได้เกษตรกร - ท่องเที่ยว - ราคาน้ ามันสูงขึ้น ส่งผลต่อเงินเฟ้อ - นโยบายการค้า ระหว่างประเทศ - เสถียรภาพเศรษฐกิจ จีน รูป 3 ปัจจัยสนับสนุนและปัจจัยเสี่ยง อีกปัจจัยเสี่ยงในปีนี้ คือ ราคาน้ ามันเชื้อเพลิงที่มีสัญญาณเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง แม้จะยังอยู่ในระดับต่ า แต่จะส่งผลให้เงินเฟ้อในปีนี้เพิ่มขึ้นจากปีก่อน กระทบกับต้นทุนการประกอบธุรกิจให้สูงขึ้น นอกจากนี้ เศรษฐกิจจีนที่คาดว่าจะชะลอลงตามแรงส่งจากภาครัฐและการอุปโภคบริโภคภาคเอกชนที่เริ่มอ่อนตัว ประกอบกับการด าเนินนโยบายการเงินที่จะเข้มงวดมากขึ้นในปีนี้ เพื่อควบคุมฟองสบู่ในภาคอสังหาริมทรัพย์ ซึ่งจะส่งผลกระทบต่อการส่งออกของภาคใต้ไปยังคู่ค้าหลักจีน โดยสรุป เศรษฐกิจภาคใต้ปี 2560 มองว่าจะ สดใสขึ้นกว่าปีก่อน แต่ด้วยปัจจัยเสี่ยงที่รออยู่ในปีนี้ จะท าให้เศรษฐกิจไม่ได้ขยายตัวมากเหมือนที่เคยผ่านมา